Nauki Społeczno-Humanistyczne Соціально-Гуманітарні Науки Social and Human Sciences

 

Pomykalo, Wojciech, 2014. WHERE EVOLVING REGARD SYSTEMIC, MODERN CHINA? Social and Human Sciences. Polish-Ukrainian scientific journal, 04 (04), pp. 7-22.




 

Pomykalo, Wojciech, 2014. EDUCATION AND PERSONALITY AND THEIR ROLE IN THE IMPLEMENTATION OF HUMAN RIGHTS. Social and Human Sciences. Polish-Ukrainian scientific journal, 04 (04), pp. 7-22.

 

 

DOKĄD EWOLUUJĄ, POD WZGLĘDEM USTROJOWYM, WSPÓŁCZESNE CHINY?

 

Pomykalo, Wojciech

Prof. dr. hab. (Pedagogika),

Polsko-ukraińska czasopismo naukowe

«Nauki społeczno-humanistyczne»,

Redaktor Naczelny,

wojtekfranciszek@wp.eu

 

PODSUMOWANIE

Hybryda ustrojowa realizowana obecnie w Chinach, to ustrój rzeczywiście przejściowy. Wielu reprezentantów światowego kapitału finansowego  i kierownictw ponadnarodowych korporacji oraz ich naukowi stronnicy i propagandziści  uważają , że jest to  nie tylko ustrój przejściowy, ale taki który   nieuniknienie doprowadzi Chiny do kapitalizmu.  Ja natomiast  sądzę, że jest to ustrój rzeczywiście przejściowy ale do struktury ustrojowej która mimo trudności rozwijać będzie ,bezprecedensową, harmonijną współpracę klasy kapitalistów, warstwy biurokracji i świata ludzi pracy. Taki nowy kształt wspomnianego ustroju mający być efektem generalnym długofalowej chińskiej reformy i otwarcia na świat, to struktura ustrojowa historycznie bezprecedensowa,  o uniwersalnych walorach stanowiących ważny wkład do dorobku  dziejów ludzkości. Chińczycy nie zamierzają jej eksportować, ale z natury rzeczy posiadać będzie ona uniwersalne walory. Światowy kapitał finansowy spekulacyjnego charakteru i kierownictwa ponadnarodowych korporacji, które dość łatwo pogodziły się z własna klęską w podjętej  próbie gwałtownego przekształcania w 1989 roku chińskiej hybrydy ustrojowej w liberalny  kapitalizm, oraz z doniosłymi  tego konsekwencjami nie wiadomo jak odniosą się do powstawania nowego ustroju o atrakcyjnych walorach nie tylko dla Chin, a tym samym zagrażającego ich fundamentalnym interesom. Wszystko dlatego jest w tej sprawie możliwe.

Słowa klucze: hybryda, harmonia społeczna, uniwersalne walory, godziwy zysk , godziwa płaca .pokojowe współistnienie.

 

 

WHERE EVOLVING REGARD SYSTEMIC, MODERN CHINA?

 

Pomykalo, Wojciech

Prof. dr. hab. (Pedagogy),

Polish-Ukrainian scientific journal

«Social and Human Sciences», 

Editor in Chief,

wojtekfranciszek@wp.eu

 

SUMMARY

The hybrid political system implemented in China at the present moment is essentially a transitional system. A number of representatives of world capital and the boards of multinational corporations, as well as their advocates within the academic community and propagandists, believe that it is not just a transitional system, but one that will inevitably lead China to one form of capitalism or another.

In my view, the present Chinese political system is indeed a transitional system, but the transition is likely to lead to a structure which, in spite of difficulties, will develop an unprecedented harmonious form of co-operation between the capitalist class, bureaucracy and the working people. This new form of political system will be the general result of long-term Chinese reforms and of the country’s opening up to the outside world.

This historically unprecedented structure will be possess universal values which are bound to make a significant contribution to the history of Mankind. The Chinese do not intend to export their political system. However, their system itself will naturally have a lot to offer to the outside world. World capital, mostly of a speculative nature, and the leaders of multinational corporations, fairly easily came to terms with their own failure in attempts to radically transform the Chinese hybrid political system into liberal capitalism in 1989, which had profound consequences. It is not clear how they are going to react to the emergence of a new political system which will have qualities attractive not just to China, and will thus pose a threat to their fundamental interests. That is why the end result of the process is very much an open question.

Keywords: hybrid, social harmony, universal values, decent profit, decent wage, peaceful co-existence.

 

 

 

1. Specyficzne właściwości  i doświadczenia narodu chińskiego i ich percepcja w świecie oraz we współczesnej Polsce.

Naród chiński i jego elity  od dawna wykazywały rozwinięte oraz specyficzne nowatorstwo i daleko idącą oryginalność.  Do XV wieku osoby, które  trafiały na tutejsze terytorium  były zdziwione siłą i potęgą chińskiego państwa, jego niezwykłą trwałością. Takich odpowiedników ówczesnej chińskiej państwowości nie było na europejskim, czy wielu innych, ówczesnych kontynentach. Pomiędzy XV a XX wiekiem chińskie elity w stopniu nieprawdopodobnym zajęły się natomiast własną ,indywidualną konsumpcja i innymi przyjemnościami porzucając rozwiniętą troskę o wielkość chińskiego mocarstwa.

 

Dotyczyło to  oczywiście nie  wszystkich przedstawicieli wspomnianych elit ale ich prawdziwego, wręcz decydującego trzonu. W rezultacie mocarstwo chińskie umierało szarpane przez mniejszych czy większych agresorów. Jeśli nie militarnych to finansowych, czy ekonomicznych. Angielskich, francuskich, niemieckich, japońskich a  na końcu też północno-amerykańskich. Zniechęcony do swoich dotychczasowych elit  naród chiński poparł komunistyczny przewrót dokonany wbrew przywódcy światowego komunizmu Józefowi Stalinowi. Jednak mariaż narodu chińskiego z ówczesnym komunizmem w okresie rządów Mao Zendonga nie przyniósł   temu wielkiemu nie tylko liczebnie narodowi  zbyt dużej, powszechnej szczęśliwości. Importowany do Chin radziecki ustrój okazał się obciążony fundamentalnymi, strukturalnymi wadami. Własne pomysły Mao  w tym zakresie też nie przyniosły spodziewanych rezultatów. Dopiero od końca lat 70-ych XX wieku naród chiński zaczął znajdować formułę  ustrojową rzeczywiście zapewniającą mu  pomyślność na poziomie  jego rzeczywistych możliwości i szans [1].

 

W Polsce tego okresu ani uczeni ,ani politycy ani tym bardziej środki masowego przekazu  w pełni tego nie  tylko nie odkryły, a nawet szczątkowe informacje  z tego zakresu przemilczały [2]. Nie były zresztą  w stanie tych przemian zrozumieć ani docenić ich znaczenia oraz perspektywy którą one otwierały. Część miała interesy nie pozwalające na to. Inni którym takie poglądy, orientacje, tendencje  mogły potencjalnie być bliskie pod względem ideowym nie byli w stanie  ogarnąć je intelektualnie. Innym jeszcze  utrwalone schematy ideologiczne to całkowicie uniemożliwiały. Długo, bardzo długo i z dużą uporczywością nie chciano czy nie umiano tych chińskich sukcesów obiektywnie w Polsce ocenić ,nie mówiąc o tym, że te  rozwiązania starano się nie tylko nie upowszechniać ale przemilczać, lub przedstawiać w” krzywym zwierciadle” czy  otwarcie zwalczać. Generalnie u podstaw tego kryły się  różnorodne interesy. Nie tylko zresztą w Polsce i nie tylko polskie.

 

Stosunek do chińskich przeobrażeń rozpoczętych i rozwijanych przez Denga Xiaopinga  od 1979 roku wielkiego światowego  kapitału finansowego w dużej mierze spekulacyjnego i inspirowanego przez niego rządu  USA oraz rządów innych czołowych krajów kapitalistycznych charakteryzował się  swoistym d u a l i z m e m. Z jednej strony chińskie rozwiązania ustrojowe, sam przywódca chiński i partia, której przewodził wzbudzała bardzo negatywne reakcje albowiem nie udało się w pamiętnym 1989 roku zrealizować w Chinach skutecznie tego scenariusza, który potrafiono efektywnie wdrożyć na terenie Polski.

 

Zawiedzenie było tym większe, że po części niektóre elementy polskiego scenariusza dotyczącego obalenia dotychczasowe ustroju i rozszerzenia wpływów światowego kapitalizmu zostały zrealizowane też skutecznie w wielu innych miejscach na świecie, w tym zwłaszcza w ZSRR i w Jugosławii. Jednakże zamiary zawrócenia Chin z dotychczasowej drogi rozwojowej oparte były głównie na polskim doświadczeniu, bardziej niż na doświadczeniu innych krajów.

 

Podobnie jak w Polsce podstawą zorganizowanej ustrojowej opozycji mieli na początku  być studenci, za nimi i poprzez  nich pozyskane inne kręgi społeczne a w ostatecznym rezultacie robotnicy, którzy nie zadowoleni z dotychczasowego ustroju mieli go odrzucić i zastąpić  zrazu ustrojem prezentowanym jako ustrój głównie wolnych wyborów społeczno-politycznych, co w wypadku nagromadzenia głębokiego niezadowolenia z dotychczas osiągniętego poziomu życia  musiało prowadzić do odrzucenia władzy opartej na partii pielęgnującej dotychczasowy ustrój, a w efekcie zastąpienia dotychczasowego ustroju jedną z odmian ustroju kapitalistycznego.

 

Deng Xiaoping pokrzyżował ten plan i Chiny utrzymały fundamenty dotychczasowego panowania rządzącej partii, gruntownie reformując dotychczasowy  ustrój, szczególnie uruchamiając i wykorzystując do tego celu rynek, którego brak we wszystkich dotychczasowych rozwiązaniach ustrojowych opartych na radzieckim pierwowzorze ustrojowym uniemożliwiał osiągnięcie wysokiej wydajności pracy, dynamicznego postępu technicznego oraz rozkwitu naukowo-technicznej działalności łącznie z bujnym rozwojem wynalazczości. Wszystko to razem uniemożliwiało osiągniecia w tym ustroju odpowiedniego poziomu życia szerokich rzesz ludzi pracy i takiego współzawodnictwa obu ustrojów  które byłoby korzystne dla ustroju współzawodniczego z kapitalizmem.

 

            W rezultacie nie udało się wspomnianemu wielkiemu kapitałowi finansowemu głównie spekulacyjnemu na włączenie Chin w orbitę swego  globalnego panowania a władza partii komunistycznej nie tylko nie została obalona, a  mocarstwo chińskie nie rozpadło się wzorem Związku Radzieckiego na kilkanaście państewek narodowych, natomiast  Chiny nie tylko przez pierwsze dziesięć lat(1979-1989) osiągnęły 10% roczny rozwój PKB, ale ten okres rozwoju realizowany w takim tempie rozciągnęły został przez nie na następne 20 lat po wydarzeniach na słynnym Placu Niebiańskiego Spokoju w 1989roku.  Było to wielkim zwycięstwem Denga Xiaopinga i zarazem klęską wspomnianych środowisk kapitałowych[3]

 

Natomiast  można było wyraźnie dostrzec, że wspomniane sfery kapitałowe nie uwzględniły w swoich ocenach tego, że Chiny mogą wypracować i wdrożyć, a przynajmniej zacząć wdrażać inną  niż jakakolwiek kapitalistyczna droga rozwoju. Takie orientacje wspomnianych sfer wynikało z uznania, że jakaś z odmian kapitalizmu jest jedyną długotrwałą możliwą wizją ustrojową we współczesnym świecie. Wynikało z tego przekonanie, że wcześniej czy później i tak Chiny ostatecznie przyjmą jedną z wersji ustroju kapitalistycznego, być może oryginalną i niepowtarzalną, ale mieszczącą się w generalnych właściwościach ustroju kapitalistycznego.

 

Obok takiego przekonania w owym dwoistym podejściu do chińskich przeobrażeń ogromną rolę odegrało to, że Chiny otworzyły się na kapitałowe inwestycje wspomnianych środowisk kapitalistycznych, które dawało im szansę i wizję uzyskania olbrzymich dochodów i ekonomicznej penetracji olbrzymich terytoriów chińskich i wykorzystania dla celów zarobkowych ponad miliardowego  społeczeństwa chińskiego. Oczywiście wspomniany kapitał nie był w pełni zadowolony z warunków inwestycyjnych, które narzucała kapitałowi zagranicznemu ChRL, ale potraktowano to tylko jako pewne niedogodności, które są mniej ważne jak możliwość uzyskania znaczących zysków z ekspansji ekonomicznej na teren Chin.

 

W sumie więc można stwierdzić, że ze strony kapitału finansowego szczególnie dominującego w globalnym świecie od końca XX  i początku XXI wieku, element współpracy dominował nad konfliktami. Wielką rolę odgrywało w tym to, że Chińczycy realizowali swą reformę i otwarcie na świat bez ideologicznego definiowania swej odrębności od ustroju kapitalistycznego, bez antykapitalistycznej retoryki, zostawiając zewnętrznym obserwatorom nieograniczone prawo do wyrabiania sobie samodzielnie przekonania, że wizja rozwojowa tego wielkiego kraju będzie ostatecznie zgodna z interesami dominujących w świecie kapitalistycznym sił.

 

Dodatkowo chińskie zakupy północno-amerykańskich obligacji państwowych (liczonych nie w miliardach a w bilonach dolarów) też w dużej mierze spowodowały korzystne przeobrażenia wzajemnych stosunków wspomnianych  północno-amerykańskich grup kapitałowych, rządu północno-amerykańskiego z władzami ChRL. W dużej mierze dominacja współpracy kapitału i rządu północno-amerykańskiego z Chinami  nad możliwymi konfliktami została dokonana pod przemożnym wpływem świadomej i celowej polityki KPCH i rządu ChRL.

 

Z punktu widzenia analizy tych stosunków wydaje się otwarte natomiast pytanie, czy rysująca się coraz bardziej, ale bynajmniej nie w pełni już odkryta  i zdefiniowana wizja rozwojowa ustroju ChRL da się w przyszłości pogodzić z dotychczasowym charakterem stosunków chińsko- północno-amerykańskich oraz w jakiej fazie krystalizacji chińskiej wizji ustrojowej stosunki chińsko-północno-amerykańskie mogą nabrać zupełnie  odmiennego kształtu w stosunku do tych, które występują współcześnie. Nie wydaje się, jednak aby takie pytania zbytnio  trapiły współcześnie czołowych przedstawicieli światowego kapitału. Natomiast Chiny zrobią wszystko aby nie były stawiane przez ich północno amerykańskiego partnera Aby ich partner północno -amerykański trwał jak najdłużej w przekonaniu, że ukształtowanie ostateczne kapitalizmu w Chinach to tylko kwestia czasu.

 

Przedstawiając  moje poglądy dotyczące przewidywanej ewolucji ustrojowej Chin chciałbym poinformować Czytelników tego opracowania, iż zaprezentowany mój z natury rzeczy dość subiektywny bilans dotychczasowych chińskich doświadczeń i przewidywanej dalszej wizji rozwojowej  kształtowanego w Chinach ustroju opieram  nie tyle na chińskich publikacjach dotyczących tych trudnych choć  pasjonujących spraw-których zresztą nie ma zbyt wiele- ile na moich osobistych spostrzeżeniach  będących efektem szeregu moich wizyt w Chinach i rozmów z tak wybitymi chińskimi intelektualistami jak dla przykładu prof. Li Jingwen, czołowy chiński ekonomista i ekonometryk, członek chińskiej Akademii Nauk i Rosyjskiej Akademii Nauk, autor wielu prognoz krótkoterminowych i długoterminowych dotyczących Chin i globalnego świata, który nie tylko mnie informował  szczegółowych  o tych sprawach, ale udostępnił mi wiele  chińskich opracowań  do tej pory nie publikowanych.

 

Innym moim informatorem w sprawach chińskich był dla przykładu  prof. Wang Deyou, czołowy chiński filozof, należący do ścisłej czołówki współczesnych chińskich konfucjanistów, wieloletni zastępca redaktora naczelnego Wydawnictwa Wielkiej Encyklopedii Chin którego byłem wielokrotnym gościem w jego ojczyźnie oraz który podobnie jak prof. Li Jingwen wielokrotnie przebywał w Polsce na moje zaproszenie i nie tylko rozmawiał ze mną, ale publikował w wydawanych przeze ,mnie książkach i czasopismach, podobnie jak Li Jingwen wiele esejów i szkiców, opracowań  i artykułów. Mam też wieloletnie kontakty z dr Gong Li, którą poznałem jeszcze, gdy była kierownikiem wydziału  współpracy zagranicznej Wydawnictwa Wielkiej Encyklopedii Chin, a która jest obecnie jego prezydentem. Należy też odnotować, że wspomniane wydawnictwo, którym kieruje dr Gong Li, to jeden z najważniejszych ośrodków intelektualnych współczesnych Chin [4].

 

Innymi słowy zarówno bezpośrednia obserwacja współczesnych Chin, jak też rozmowy z ich czołowymi intelektualnymi i innymi przedstawicielami pozwoliły mi zebrać materiał, na podstawie którego  przygotowałem to opracowanie . Oczywiście opracowanie to i zawarte w nim oceny dotyczące Chin  są wyłącznie wyrazem moich indywidualnych, często kontrowersyjnych poglądów za które odpowiedzialnością nie chcę i nie będę obciążał  nikogo z moich, licznych chińskich przyjaciół i współpracowników, ale chciałem poinformować wszystkich Czytelników tego opracowania z jakich źródeł zaczerpnąłem wiele informacji, które pozwoliły mi tą publikacje opracować.

 

II. Właściwości chińskiej hybrydy ustrojowej

Chińczycy podjęli  od 1979 r. nowe, wielkie dzieło rozkwitu swej potężnej ojczyzny w specyficznych warunkach i okolicznościach. W przeciwieństwie do wielu innych krajów wielki naród chiński przyjął rozwiązanie ustrojowe oparte na radzieckim pierwowzorze w rezultacie specyficznego splotu historycznych okoliczności, w 1949 roku Należy przypomnieć, że przez wiele wieków naród chiński dopracował się jeśli nie dominującej, to w każdym razie ogromnie znaczącej pozycji w realnym świecie i utrzymywał tę pozycję do XV wieku. Potem przyszło pięć wieków zastoju, rozczarowań i frustracji.

 

Nie udało się co prawda rozwiniętym krajom kapitalistycznym zawojować  kolonialnie Chin, ale udało się upokarzać półkolonialnie wielki naród chiński podbijając część jego terytorium, eksploatując jego ludność, a nawet realizując wobec niego japońskie przedsięwzięcia zbrodnicze. Komuniści wydawali się w większości narodu chińskiego, a nawet  części jego elit szansą na przezwyciężenie jego fatalnego dziedzictwa. Chińscy komuniści na czele  z Mao Zendungiem wbrew J. Stalinowi przejęli władzę, choć nie potrafili osiągnąć w okresie jego rządów  zbyt spektakularnych sukcesów  przynajmniej na miarę aspiracji i potrzeb wielkiego narodu chińskiego.  Przyczyny tego były jednoznaczne wynikające ze strukturalnych wad wdrażanego ustroju, które głównie polegały na eliminacji rynku będącym nie zastępowalnym elementem sił napędowych każdego ustroju w każdym  kraju.

 

Przejmując  po Mao władzę Deng Xiaoping  faktycznie potrafił rozpocząć realnie rozwiązywać nabrzmiałe problemy  i wykazał zdolność wyjścia naprzeciw chińskim potrzebom osiągnięcia wielkiego ,narodowego sukcesu.  Pamiętać  trzeba, że  był on zmuszony to realizować w warunkach kraju zacofanego, w którym większość ludności żyła na wsi a zarówno mieszkańcy wsi, jak i miast i miasteczek żyli w warunkach bardzo niskiego standardu życia, ogromnego zacofania socjalnego i edukacyjnego . Wyznaczało to ramy realizowanej podjętej przez niego reformy i otwarcia na świat.

 

Przede wszystkim władze chińskie zadbały o to, aby wykorzystać luki w globalnej gospodarce i zarazem uchronić swój kraj od nierównej konkurencji z rozwiniętymi krajami kapitalistycznymi[5]. Dostrzeżono głównie szansę narodu chińskiego w masowej produkcji wielu towarów  i sprzedawania ich na świecie po znacznie niższych cenach niż miało to miejsce w ówczesnych czasach właściwie we wszystkich rejonach ówczesnego świata. Takie ceny można było osiągnąć utrzymując stosunkowo niski poziom płac przez dość długi okres czasu. Jednocześnie  zrobiono wszystko, aby kapitał chiński znajdujący się w diasporze, poza granicami Chin sprowadził się do Chin jako inwestor lub tylko zainwestował w swojej, starej ojczyźnie. Poza chińskim kapitałem z diaspory postanowiono też na szeroką skale sprowadzić  do Chin inny kapitał , wykorzystując do tego celu ogromne zasoby taniej i szybko uczącej się oraz zdyscyplinowanej chińskiej siły roboczej. W rezultacie udało się przywódcom chińskim dokonać rzeczy bezprecedensowej w historii świata. Wszystkich jego części i narodów. Zawsze dotąd tak się składało, że raz upadłe wielkie mocarstwo nie było już nigdy w stanie podnieść się z upadku[6].

 

Tak było ze starożytnym Rzymem i innymi mocarstwami. Nikomu też nie udało się w dotychczasowej historii utrzymać bardzo wysokiego dynamicznego rozwoju kraju, zwłaszcza przemysłowego przez dłużej niż kilka lat. Dla przykładu bolszewikom udało się to częściowo w ZSRR. Takie wysokie tempo rozwoju zdołali oni utrzymać ale tylko  przez kilka lat, osiągając w tym zakresie i tak wielki sukces. Chinom udało się utrzymać 10% wzrost krajowego produktu brutto przez około 30 lat.  Był to precedens dotąd niespotykany w dziejach ludzkości.  W rezultacie tych sukcesów Chiny z odległego miejsca światowych w rankingach rozwojowych awansowały na drugie miejsce po Stanach Zjednoczonych w świecie w zakresie posiadanego poziomu globalnej produkcji przemysłowej. Natomiast w eksporcie wyparły Chiny  Niemcy jako największego eksportera we współczesnym świecie.  Chiny nie potrafiły jednak rozwiązać wielu  swoich ważnych problemów. Od 1979 roku zdołały ograniczyć  ubóstwo. Na początku reformy w ubóstwie żyło 400mln Chińczyków, aby w ostatnich latach dojść do 100 mln. takich osób [7].

 

W warunkach dość dużego, wręcz dynamicznego wzrostu standardu życia elit chińskich wspomniana strefa ubóstwa to wielki dynamit pod chińską państwowością, który może w każdej chwili wybuchnąć. Nie udało się też Chinom przez długi okres czasu podnieść zarobków nisko zarabiających, co zwiększało potencjalną siłę wybuchową wspomnianej strefy ubóstwa. Chiny osiągając wielki sukces w rozwoju przemysłowym i częściowo rolnym znacznie naruszyły środowisko naturalne, co spowodowało, że osiągnięty sukces został  zrealizowany zbyt wielkimi kosztami. W Chinach wystąpiło też zjawisko ogromnej dysproporcji między rejonami rozwiniętymi a zacofanymi. Głównie między Północną a Południem. Chiny posiadają nadal  ogromne zacofanie socjalne. Bardzo ograniczony system emerytalny i bezpłatnej opieki lekarskiej. W odrabianym zacofaniu edukacyjnym  łącznie z analfabetyzmem mają wielkie osiągnięcia, ale też  pozostające w radykalnej dysproporcji w stosunku do potrzeb. W sumie obok znaczących sukcesów więcej od sukcesów występuje we współczesnych Chinach problemów do rozwiązania.

 

W rezultacie choć Chińczycy to co budują często nazywają   „socjalizmem z chińska twarzą", jak dotąd mimo sukcesów jest to bardziej hybryda ustrojowa łącząca nienajlepsze cechy kapitalizm i  to dzikiego kapitalizmu z silną władzą dyktatorską rozwiniętej chińskiej biurokracji.  Przed Chinami ciągle stoi trudny problem  podjęcia i rozwiązania takich problemów , które uczyniłyby z chińskiego ustroju ustrój w pełni atrakcyjny dla szerokich rzesz ludzi pracy. Już obecnie Chińska Republika Ludowa w znacznym stopniu zaspokoiła aspiracje Chińczyków, służące temu aby ich ojczyzna była znaczącym państwem współczesnego świata.  Ułatwia to sprawowanie władzy nawet wtedy, kiedy ogólna radość posiadania wielkiej i znaczącej ojczyzny nie przekłada się na dobre warunki egzystencji nie tyle rodzimych kapitalistów i biurokratów co głownie  ludzi pracy, robotników, pracowników usług, rolników.

 

Nie może też w pełni zadowolić chińskich aspiracji to, że zbudowano nowoczesne miasta z coraz piękniejszymi mieszkaniami, że Chiny posiadają jedne  z najnowocześniejszych na świecie kolei, że coraz powszechniejszej posiada się tu i używa  nowoczesnych samochodów gdy jest tu jeszcze tyle nędzy i zacofania.. Potrzebne jest nie tylko osiągnięcie średniego poziomu życie [8] przytłaczjącej większości obywateli,(do czego dążą współczesne Chiny) ale też rozwiązanie wielu innych zasygnalizowanych wcześniej zagadnień, w tym zwłaszcza zapewnienie powszechnej ochrony środowiska, likwidacja dysproporcji pomiędzy prowincjami oraz doprowadzenie do pełnego rozkwitu warunków realizacji praw człowieka też w sferze społeczno-politycznej łącznie z legalizacją  wielu partii i stronnictw politycznych oraz nieporównywalnie większa niż obecnie tworzona  szansa na toczenie fundamentalnych  sporów o kierunki dalszego rozwoju chińskiej ojczyzny.

 

III. Wizja dalszego rozwoju ustroju w Chinach


W chińskich koncepcjach ustrojowych –wydaje się-że przewiduje się istnienie i rozwój klasy kapitalistów zarówno we współczesnych Chinach, jak i  w dające się przewidzieć perspektywie rozwojowej tego kraju.  Z założenia, że gospodarka rynkowa, konkurencja są trwałą siłą napędową wzrostu wydajności pracy, postępu naukowo-technicznego, rozwoju nauki i kultury wynika, że konieczne jest ciągłe współzawodnictwo w tym zakresie nie tylko jednostek ludzkich, ale wszystkich, znaczących klas, warstw i grup społecznych.

 

Przy tym należy podkreślić, że odrodzona i ciągle rozwijająca się klasa chińskich kapitalistów i przedstawiciele kapitału zagranicznego działającego w Chinach w pierwszej fazie funkcjonowania chińskiego społeczeństwa nowego kształtu mającego jeszcze charakter hybrydy ustrojowej, zostali specyficznie usytuowani. Przede wszystkim kapitał zagraniczny i częściowo rodzimy buduje swoje fabryki i inne instytucje biznesowe na ziemi, która nie staje się jego własnością, ale zostaje  mu wydzierżawiona na dość długie okresy czasu. Pozwala to na szerokie rozwiniecie działalności biznesowej, ale ma też na celu uzależnić zagraniczny i wewnętrzny kapitał od narodu chińskiego i jego państwa.

 

Dzierżawiona ziemia pozostaje własnością narodu chińskiego, administrowana przez chińskie państwo. Naruszenie zasad zwłaszcza służebności zagranicznych i krajowych przedstawicieli klasy kapitalistów w stosunku do interesów narodu chińskiego może spowodować wypowiedzenie dzierżawy. Reprezentanci państwa chińskiego zapewniają zagranicznemu i chińskiemu długotrwałą stabilizację ich działalności. Jednakże nie jest to jednostronna umowa albowiem przedstawiciele kapitału podejmują  wobec narodu chińskiego przy dzierżawieniu ziemi określone obowiązki z tego wynikające.

 

Naród chiński jest zainteresowany nie tylko  stabilizacją ich działalności na ziemi chińskiej, ale pełnym zapewnieniem spełniania określonych umowami dzierżawy obowiązków. Wręcz ich służebnością na rzecz narodu chińskiego Dzierżawa zapewnia skuteczne egzekwowanie takich obowiązków. Likwiduje niebezpieczeństwo wykorzystania sytuacji na niekorzyść narodu chińskiego. Jednocześnie klasa kapitalistów zarówno zagraniczna, jak i krajowa działająca w Chinach podlega określonym obowiązkom jeśli chodzi o spożytkowanie środków uzyskanych ze zrealizowanego zysku pozyskanego  na chińskiej ziemi. W przeciwieństwie do kapitału działającego w dowolnej części świata i prawie we wszystkich innych krajach, zagraniczni i rodzimi  kapitaliści działający w Chinach mają obowiązek znaczną część swojego zysku inwestować na ziemi chińskiej.  Jest to obowiązek, który chińskie władze już obecnie  skutecznie realizują i zapewne będą realizować w miarę przezwyciężania zacofania  i pełnego wdrażania nowego ustroju w coraz to większym stopniu.

 

Już obecnie kapitał zagraniczny działający w Chinach i zarówno zagranicznego jak  i chińskiego pochodzenia w coraz większym stopniu identyfikuje się z celami chińskiego narodu i państwa. Gdy przed kilku laty przededniu olimpiady  w Pekinie odwiedziłem Chiny wraz z przedstawicielem Polskiego Komitetu Olimpijskiego ministrem Andrzejem Majkowskim i przyjęci zostaliśmy przez wiceprzewodniczącego Chińskiego Komitetu Olimpijskiego znajdującego się w prawdziwym ogniu przygotowań do chińskiej olimpiady, zapytałem go z jakim deficytem liczą się władze chińskie w  związku z tak wielkimi inwestycjami związanymi z tą olimpiadą.

 

Otrzymałem odpowiedź, że nie będzie to deficyt zbyt wielki albowiem na dobrowolnym spotkaniu przedstawicieli kapitału zagranicznego i chińskiego działającego w Chinach, reprezentanci tego kapitału dobrowolnie znacznie opodatkowali się na rzecz chińskiej olimpiady. Innymi słowy władze chińskie  w wielu dziedzinach prowadza celową działalność wychowawcza zmierzającą do tego, aby kapitał zagraniczny działający w Chinach i kapitał chiński wytracali na tutejszej ziemi swoją  „wilczą naturę” ujawniającą się w dążeniu do maksymalnych zysków i godził naturalne dążenie do zysków ze służebnością wobec gościnnego dla nich narodu chińskiego i życzliwego stosunku tutejszej władzy do rodzimych  i zagranicznych kapitalistów.

 

Najważniejszym polem funkcjonowania klasy kapitalistów w Chinach i to kapitalistów zagranicznego i rodzimego pochodzenia w nowej fazie rozwoju związanego z przechodzeniem od hybrydy ustrojowej do nowego ustroju już jest i coraz większym stopniu będzie stosunek kapitalistów do chińskiego ,różnorodnego świata pracy. Przedstawiciele Komunistycznej Partii Chin i władze ChRL nie ukrywają ,że troska o godziwe płace i korzystne warunki socjalne  nie była i nie jest jeszcze dotąd w Chinach dostatecznie przestrzegana przez kapitał zagraniczny i krajowy. Było i jest to efektem  realizacji pierwotnej akumulacji, czyli budowanie od podstaw nowoczesnej bazy industrialnego, oraz rozwiniętego społeczeństwa przemysłowego. Wynikało to głownie  z potrzeby zapewnienia niskiej ceny chińskich towarów w pierwszej fazie dynamicznego rozwoju Chin realizujących reformę gospodarcza i otwarcie na świat. W zaawansowanych fazach rozwoju-do której Chiny zaczynają przechodzić- , w których towary chińskie mają być atrakcyjnie nie głownie  niską ceną ale umiarową ceną  i wysoką jakością, oraz nowoczesnością i  estetyką wszystko się pod tym względem zmienia.

 

Nadmierna liberalizacja w zakresie zapewniania godziwych płac  już została i zostanie już w najbliższym czasie  w efekcie znacznie ograniczona. Dotyczy to też przestrzegania higieny i bezpieczeństwa pracy oraz korzystnych warunków ich  realizacji. Władze Chińskie zapewniając zagranicznej i krajowej klasie kapitalistów długotrwałe perspektywy godziwego zarabiania w Chinach ale nie zamierzają w dłuższym dystansie tolerować dążenia tych sfer społecznych do maksymalizacji zysków i tworzenia niebezpiecznych napięć społecznych między właścicielami przedsiębiorstw a pracownikami. Pod tym względem w tej fazie rozwoju Chińska Republika chce się radyklanie różnic od wielu krajów kapitalistycznych we wszystkich częściach świata, a zwłaszcza w rejonach dotąd zacofanych. Podstawą dążeń chińskiej władzy w tym zakresie zaczyna już być i będzie w  przyszłością konfucjonistyczne dążenie do harmonii we wzajemnych stosunkach wszystkich klas i warstw chińskiego społeczeństwa, ale zwłaszcza klasy kapitalistów oraz robotników i pracowników usług [9].

 

Innymi słowy w Chińskiej Republiki Ludowej nawet w perspektywie 10 tysięcy lat panowanie KPCh deklarowanym na trzecim Plenum KC  odbytym po XVIII jej zjeździe należy przewidywać, że na chińskiej ziemi będzie działać klasa rodzimych i zagranicznych kapitalistów. Jednakże istotnym warunkiem jej działalności będzie zapewnienie ze strony  tej klasy harmonijnych stosunków z robotnikami i pracownikami usług. Oczywiście taka  harmonia będzie wymagała  odpowiedniego podejścia zarówno właścicieli kapitalistycznych przedsiębiorstw jak też robotników i pracowników usług wzajemnie do siebie. Jednakże z natury rzeczy ta harmonia jest w większym stopniu w rękach właścicieli kapitału niż robotników i pracowników usług. Wydaje się ,że takie podejście do tej sprawy będzie  fundamentem  sukcesów i przezwyciężenia w Chinach zjawiska , które w dużej mierze decyduje o kryzysie światowym, jego długotrwałym i pełzającym charakterze. Dotyczy to nie okiełzanej dotąd tendencji największego kapitału finansowego a zwłaszcza jego spekulacyjnej części do niegraniczonych zysków i  wykorzystania tego do niczym nie ograniczonego panowania nad  globalnym światem.

 

Ważnym elementem wizji ustrojowej  chińskiego społeczeństwa przyszłości jest zapewnienie odpowiednich właściwości ,cech i charakteru chińskiej biurokracji.(wszystkich jej odmian od partyjnej przez samorządową do wojskowej i policyjno-bezpieczniackiej)  Warstwa biurokracji odgrywała zawsze w poszczególnych społeczeństwach niezwykle ważną rolę. Faktycznie w nowoczesnym społeczeństwie obok grup społecznych koncentrujących w swoim ręku kapitał, głownie spekulacyjny oraz władz ponad narodowych korporacji, które właściwie dominują w globalnym świecie  warstwa biurokracji, w gruncie rzeczy pełni znaczące funkcje w zarządzaniu całokształtem gospodarki i wszystkich spraw społecznych. Przy tym immanentną cechą tej grupy społecznej  są jej skłonności alienacyjne . Polegają  one na tym , że ludzie tej grupy a nawet cała ta  grupa są skłonni do tego aby w coraz mniejszym stopniu realizować cele dla których zostali powołani, a skupiać się na realizacji swoich partykularnych ,indywidualnych ,z reguły  egoistycznych interesów. W rezultacie nie tylko część klasy kapitalistów, ale znaczna część warstwy biurokracji często w sojuszu właśnie z klasą kapitalistów tworzy „wspólny front” służący  do tego aby ludzi pracy, cały świat pracy w znacznym stopniu pozbawić  rezultatów jego pracy. Przez alienacje tej warstwy rozumieć też należy oderwanie się jej od społeczeństwa które ją kreuje i realizowanie przez nią egoistycznych interesów z reguły sprzecznych z interesami większości społeczeństwa. Jest to problem światowy, którego znacznie nasiliło się gwałtownie pod koniec XX i na początku  XXI wieku.

 

Wystąpiło ono tez ostro w Chinach w okresie funkcjonowania  w tym kraju hybrydy ustrojowej.  Komunistyczna Partia Chin podejmowała  w praktyce wiele razy ten problem już przy wstępnych próbach  przezwyciężania  zacofania które nie stwarzało sprzyjających warunków do skutecznego rozwiązania problemów związanych z tym zakresem spraw w każdym kraju, pod każdą szerokością i długością geograficzną. Dotyczyło to też Chin. Jednakże  podjęto w Chinach  generalne kroki dla skutecznego przezwyciężania  tego złożonego i niebanalnego zagrożenia. Dopracowano się w tym zakresie unikalnych w skali światowej  rozwiązań. Za takie można uznać przyjęcie zasady rotacji na wszystkich najważniejszych stanowiskach w ChRL,  i to całej , najwyższej kadry kierowniczej państwa co osiem lat. W rezultacie udało się częściowo zapewnić rozwiązanie problemu nigdy dotąd faktycznie  nigdzie nie rozwiązanego.

 

Pozornie tylko rozwiązanego choćby przez fakt, że dla przykładu prezydenci poszczególnych krajów, nie mogą pełnić swych funkcji dłużej niż dwie kadencje. Faktycznie w  krajach tych nastąpiło tylko pozorne rozwiązanie sprawy. Trzeba bowiem uwzględnić ,że faktyczna  władza w tych krajach pozornie tylko  skupiona jest w rękach prezydentów. Faktycznie  władza koncentruje w swoich rękach w skali światowej  kapitał finansowy głównie spekulacyjnego charakteru oraz szefowie ponad narodowych korporacji. Na tych stanowiskach nie obowiązuje natomiast żadna kadencyjność. Natomiast w Chinach funkcjonuje co prawda kapitał zagraniczny i krajowy, ale nie występuje taka jak w innych krajach taka dominacja kapitału finansowego i ponadnarodowych  organizacji finansowych nad chińskimi władzami. Odwrotnie to chińska biurokracja dominuje nad tym kapitałem .Dezalienacje biurokracji można zapewnić tylko przez rotacje na stanowiskach. W Chinach w których jak nigdzie na świecie skupiona jest rzeczywista władza a nie funkcjonuje tylko jej fasada rotacja taka jest szczególnie ważna. Z tego tez powodu można uznać, że w Chinach  już obecnie  zagwarantowano w dużym stopniu centralnych i terenowych  władzach głęboką, rzeczywistą  dezalienacje faktycznej władzy ,większą niż to ma miejsce w wielu innych krajach. Jednakże jest to dopiero początek procesu  z którym  Chińska Republika Ludowa będzie musiała sobie radzić w zaawansowanych  fazach rozwoju chińskiego społeczeństwa . W wizji chińskiego społeczeństwa przyszłości problem ten można uznać za jedno z najważniejszych zagadnień.

 

Warunkiem harmonijnego rozwoju chińskiego społeczeństwa przyszłości jest zapewnienie ludziom pracy, całemu światowi pracy odpowiedniej rangi i znaczenie w ich chińskiej ojczyźnie. W dotychczasowej chińskiej hybrydzie ustrojowej ludzie pracy nie mieli odpowiedniej rangi i znaczenia. Co prawda to ich wysiłkiem, i to głównie produkcyjnym, Chiny stawały się coraz większym eksporterem, aby ostatecznie osiągnąć pozycje pierwszego mocarstwa eksportowego świata. Działo się to jednak w szczególny sposób. Chińscy biurokraci potrafili dobrze rozpoznać luki w międzynarodowym, globalnym świecie. Chińscy i działający w Chinach biznesmeni nie bez pomocy chińskich biurokratów potrafili te luki wypełnić tanim chińskim towarem. Niekoniecznie na najwyższym poziomie technicznym i bez wybitych walorów jakościowych oraz estetycznych, ale za to tanim, o wiele tańszym niż dotąd produkowany zarówno w metropoliach kapitalistycznego świata, jak i na ich peryferiach. Niska cena tych produktów wynikała w dużej mierze z bardzo niskich płac chińskich robotników. Robotnicy ci byli mimo to szczęśliwi, że mogą dostać pracę, znaleźć zatrudnienie, nawet wtedy, gdy płace za nią były nawet głodowe.

 

Może nie tak głodowe jakby wynikało z różnych informacji, w których nie uwzględniano nadwartości juana w stosunku do dolara i wielu innych walut, ale jednak niezwykle niskie a nawet wręcz głodowe. Nie dbano też ani w fabrykach zbudowanych przez kapitał zagraniczny, ani chiński, czy nawet w fabrykach państwowych o zapewnienie dostatecznej higieny pracy i takiej jej organizacji, która by czyniła tę pracę bardziej rozwijającą niż degradującą rolę człowieka, jego walory fizyczne i umysłowe. Realizowanie zadań w zakresie pierwotnej akumulacji w Chinach z natury rzeczy degradowało świat ludzi pracy i tworzyło przewagę rodzimego i zagranicznego biznesu oraz chińskiej biurokracji nad chińskim światem ludzi pracy. Nad robotnikami, rolnikami czy pracownikami usług. Światowy kryzys, który zawęził rynki na tanie chińskie towary spowodował, że chińskie kierownictwo musiało się zacząć coraz pełniej orientować się na wielki rozkwit chińskiego rynku wewnętrznego.

 

W coraz większym stopniu siłą sprawczą dalszego rozwoju Chin ,utrzymania wysokiej dynamiki rozwoju tego kraju musiał stać się rynek wewnętrzny. Aby to było możliwe musiano podnieść płace robotników, dochody rolników i zarobki ludzi zatrudnionych w sferach usług. Przejście od hybrydy ustrojowej do kształtowania w Chinach nowego ustroju z natury rzeczy musiało oznaczać nie tylko podniesienie i to radyklane podniesienie płac szerokich kręgów robotników, rolników i pracowników usług, ale wzrastający sojusz całego świata pracy z większością chińskiej biurokracji, która jeśli chciała dalej skutecznie rządzić w tym przeogromnym mocarstwie, musiała nie tylko zabrać się za likwidację ponad 100 mln rzeszy ludzi znajdujących się w Chinach jeszcze  w ubóstwie, ale podnieść płace i zarobki przytłaczającej większości ludzi świata pracy i zadbać o ich warunki pracy szeroko pojęte.

 

Oczywiście takie radykalne zmiany są procesem , który dopiero się zaczął, i który ,mimo jego wielkiej dynamiczności nie przyniósł dotąd wyrównania poziomu realnych zarobków robotników, rolników i pracowników usług w Chinach w porównaniu do krajów wysoko, czy średnio rozwiniętych. Początek został w tej sprawie jednak dokonany. Jeśli Chiny mają się dalej rozwijać już nie na podstawie 10% przyrostu krajowego produktu brutto rocznie, a 6-8%, co i tak będzie ewenementem w warunkach początków i zaawansowanych faz XXI w. to rynek wewnętrzny w Chinach dzięki podwyżkom płac i zarobków setek milionów Chińczyków musi zostać radykalnie rozwinięty. Ma to jeszcze jeden aspekt sprawy.

 

Chińskie kierownictwo z wielką roztropnością i ostrożnością dawkuje rozwijanie procesów liberalizacji tutejszych stosunków społeczno-politycznych. Rotacyjność na stanowiskach kierowniczych w najwyższych władzach chińskich, to ważny symptom tych przeobrażeń. Innym symptomem jest radykalna walka z przestępczością gospodarczą, zwłaszcza kadr kierowniczych. Jednakże najważniejszym zagadnieniem wymagającym rozwiązania jest wyrównanie dysproporcji socjalnych występujących między chińskim kapitałem, chińską biurokracją i światem ludzi pracy. Nie idzie w tym procesie, aby sztucznie obniżać powstawanie i rozkwit często wielkich fortun rodzimych chińskich kapitalistów i wzrost dochodów chińskiej biurokracji a o takie podnoszenie zarobków i dochodów chińskiego świata pracy, aby był to krąg ludzi średnio zamożnych [10] w coraz większym stopniu objętych bezpłatnymi usługami lekarskimi i w coraz większym stopniu mający zabezpieczenie płatnych emerytur.

 

Jest to zadanie w Chinach trudne do rozwiązania, ale bez niego nie można sobie wyobrazić, aby przejście od hybrydy ustrojowej do nowego ustroju było możliwe. Musi to być proces realizowany w ciągu dziesięcioleci, ale musi być na tyle dynamiczny, aby dysproporcje socjalne nie stały się w Chinach źródłem wybuchów społecznego niezadowolenia. Bez tego też procesu nie będzie możliwe stworzenie w Chinach w najbliższych dziesięcioleciach takiej sytuacji, w której Komunistyczna Partia Chin będzie w wolnych wyborach mogła wygrywać współzawodnictwo z legalnymi partiami opozycyjnymi, które dzięki takim rozwiązaniom i ogólnym sukcesom ChRL nie będą dla niej groźnym społeczno-politycznym konkurentem.

 

Chińczycy ostrożnie i powoli szykują się do rozwiązania i takich problemów ale ciągle mając na uwadze, że przedwczesne i nie traktujące takich rozwiązań w kontekście osiągnięcia wcześniejszych, spektakularnych ,bezopornych sukcesów zapewniających odpowiedni poziom życia większości ludności w danym kraju  ,sukcesów służących tym samym wyeliminowaniu źródeł społecznego niezadowalania było już wiele razy wykorzystywane do skutecznych zabiegów światowego kapitału dążącego za wszelką cenę do rozszerzenia zakresu swego panowania na nowych terenach współczesnego świata Chińczycy a ściśle chińskie kierownictwo zrobi wszystko aby na ziemi chińskiej nie było „powtórek” z takiego wykorzystania wdrażanych przedwcześnie społeczno-politycznych  praw człowieka -jak to miało i ma miejsce choćby w naszej ojczyźnie- dla uczynienia  z terytorium danego kraju terenu niczym nie ograniczonej ekspansji i osiągania jednostronnych, maksymalnych  zysków.

 

IV. Wizja  nadchodzących globalnych czasów i miejsce  w nich Chin


Niedawno do wielkich dyskusji o przyszłości współczesnego świata włączyła się nowa coraz bardziej znacząca polska uczelnia Akademia Finansowa „VISTULA”[11]. W ramach tej uczelni najwybitniejszy polski amerykanista prof.dr hab. Longin Pastusiak (październik  2013} zorganizował sesje naukową poświęconą „Perspektywom nowego ładu współczesnego świata”. Takich konferencji zorganizowano ostatnio w Polsce  i na świecie sporo, nie mówiąc już o tym, że  prace badawcze na ten temat prowadzą liczne ośrodki naukowe świata i naszego kraju na czele z Polską Akademią Nauk. Wspomniane zainteresowania badawcze i ich efekty w postaci konferencji naukowych i książek świadczą, że problematyka ta nabiera we współczesnej Polsce i w całym współczesnym świecie wzrastającego znaczenia. Na omawianej konferencji wiele uwagi poświęcono też Chinom[12].

 

Świadczy to o tym, że problematyka chińska zostaje dość powszechnie uznawana za ważny czynnik, który określa w dużej mierze obraz nadchodzącego świata i to świata globalnego. W czasie konferencji znany polski uczony prof. dr hab. Jerzy Wiatr  zadał jej prelegentom pytanie, czy chińskie doświadczenia w organizowaniu rozwoju społeczno-gospodarczego ich wielkiej ojczyzny posiadają uniwersalny charakter? Natomiast ja zadałem pytanie, czy prelegenci uważają, że o obliczu nadchodzącego świata głównie decydować będzie nie ekonomia, demografia,  czy technika, a kształt  i model człowieka  oraz realny świat jego wartości, który wyłoni się ze sprzecznych, często wzajemnie wykluczających się współczesnych inspiracji w tym zakresie.

 

Na oba pytania nie otrzymaliśmy właściwie odpowiedzi. Ze swej strony uważam, że dotychczasowy ustrój kapitalistyczny w pierwszej fazie rozwoju w sposób historycznie, bezprecedensowy pozytywnie umotywował człowieka do osiągania coraz wyższej wydajności pracy, postępu technicznego i odkryć naukowych, że rozwój ten nastąpił w wyniku rozkwitu w kapitalizmie gospodarek rynkowych. Wbrew pesymistycznym prognozowaniu K. Marksa kapitalistyczne rynki nie wywołały na dodatek takiej inwazji demonów egoizmu, aspołeczności, brutalizacji stosunków międzyludzkich, które by skazywały kapitalistyczne społeczeństwa  drugiej połowy XIX wieku i pierwszych części XX wieku albo na zagładę, albo na odrzucenie kapitalistycznego ustroju. Natomiast pod koniec XX i na początki XXI wieku już nie tylko elity finansowe kapitalistycznego świata podlegały tak głębokim dewiacjom osobowościowym, że nawet przedstawiciele tego środowiska bija dziś na alarm w tej sprawie, co częściowo odnotował w swoim referacie na omawianej konferencji prof.dr hab. Jerzy Kler[13], ale inwazja wspomnianych demonów objęła –tym razem już prawie całe kapitalistyczne społeczeństwa, w tym zwłaszcza północno-amerykańskie i brytyjskie. Oddziaływanie takich procesów przedziera się też do Chin, ale Chiny w nieporównywalnie większym stopniu, jak inne kraje współczesnego świata potrafią harmonizować rynkowe bodźce wzrostu wydajności pracy, postępu technicznego, prac naukowo- badawczych, z rozwijaniem celowym uspołecznienia realizowanego na podbudowie  odrodzenia i rozkwitu identyfikacji narodowej i coraz bardziej harmonijnej współpracy głównych warstw i klas chińskiego społeczeństwa.

 

 Jak wynika z fascynującego referatu prof.dr.hab. Longina Pastusiaka[14] wygłoszonego na konferencji w "Vistuli" Stany Zjednoczone w historycznym współzawodnictwie z Chinami choć niewątpliwie przestają już i ostatecznie przestaną być  jedynym i dominującym biegunem globalnego świata to w dającej się przewidzieć perspektywie będą nadal fundamentalnym jego elementem. Podstawą tego niewątpliwie będzie tutejszy  największy ciągle potencjał naukowo-badaczy, nadal najsilniejsza armia świata. Jednakże należy realnie ocenić, że  takie aktywa północno-amerykańskie nie muszą być stabilne  ani tym bardziej wieczne.

Uznaje w związku tym natomiast, że zaawansowanych  fazach XXI wieku w  gigantycznym  i ostatecznym współzawodnictwie największych i najbardziej ważnych narodów współczesnego świata zadecydują  głównie masowe zmiany osobowościowe występujące w poszczególnych narodach [15].

 

Wszystko wskazuje na to, że od tej strony już obecnie umacnia się przewaga Chin nad północno -amerykańskim uczestnikiem wspomnianego współzawodnictwa. Natomiast przed narodami małych i średnich wielkości stoi dramatyczny problem ich dalszego istnienia. Zależy ono od tego na ile potrafią się znaleźć w XXI wieku. Na ile zharmonizują w swoich wspólnotach funkcjonowanie bodźców dalszego wzrostu wydajności pracy, postępu technicznego i naukowego z masowym uspołecznieniem jednostek ludzkich. Ale też czy wypracują znaczące narodowe produkty i potrafią  je odpowiednio spożytkować. Warto zwrócić uwagę w tym kontekście, że narody  były i są kategorią historyczną, mają swoją genezę, okres rozkwitu, ale które mogą tez przeżywać mniej lub bardziej dramatyczny swój koniec [16]. W Polsce też nie należy o tym zapominać.

 

PRZYPISY:

1. Najszerszy zakres rzetelnej wiedzy na te tematy w polskie literaturze zawiera książka prof. dr. hab. członka korespondenta PAN Henryka Chołaja „Powrót olbrzyma w zglobalizowanym świecie” Oficyna Wydawnicza Szkoły Główne Handlowej w Warszawie. Warszawa 2011 str. 406.

2. Gdy w 1996r. pod moją naukową redakcją ukazała się pierwszy raz w Polsce „Encyklopedia Biznesu” (w II tomach) z udziałem takich czołowych autorów jak: Leszek Balcerowicz, Józef Kaleta, Janusz Lewandowski, Tadeusz Szapiro, Andrzej Tymowski, Władysław Wilczyński-środowisko naukowe i nie tylko naukowe uznało, że umieszczenie na końcu obok streszczenia angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, francuskiego, streszczenia w języku chińskim jest wygłupem redaktora naukowego wspomnianego dzieła.

3. W ostatnio wydanej książce przez Wydawnictwo Adama Marszałka (w 2013r.) w której publikowane są fragmenty wypowiedzi Denga  Xiaopinga na temat nauki, szkoły i edukacji, autorka przedmowy do niej Joanna Marszałek-Kawa stwierdza, że przywódcy chińskiemu będzie zapamiętana jego rola w wydarzeniach w 1989 r. na Placu Niebiańskiego Spokoju i że jednocześnie doceniana będzie jego rola w wielkim rozwoju Chin. Autorka  cytuje badaczy którzy  wydaje się ,że nie rozumieją, że bez wspomnianej roli tego przywódcy w wydarzeniach na Placu Niebiańskiego Spokoju gigantyczny rozwój Chin w następnych dziesięcioleciach byłby niemożliwy.

4. Pod redakcją naukową prof. dr. hab. Zbigniewa Lwa-Starowicza i moją Fundacja Innowacja  wydała  w  2011r. wspólnie z Wydawnictwem Wielkiej Encyklopedii Chin „Encyklopedie chińskiej wiedzy o seksie i seksuologii”.

5. Dokonały tego skutecznie ale. całkowicie  inaczej niż III Rzeczpospolita która dokonała  takiego otwarcia polskiej gospodarki na globalną gospodarkę światową które pozwoliło ją w dużej mierze zniszczyć zagranicznej konkurencji. Por. Władysław Szymański - „Kryzys globalny. Pierwsze przybliżenie” Delfin-Warszawa 2009 r.

6. Henryk Chołaj „Powrót olbrzyma w zglobalizowanym świecie „Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej. Warszawa 2011 r.

7. Dane te przytaczam na podstawie informacji uzyskanych w bezpośredniej rozmowie z prof. Li  Juenem.

8. Dążenie  do uzyskania średniego poziomu życia w Chinach zapowiada wystąpienie  Hu Jintao na XVIII  Kongresie KPCH Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013 r.

9. Wang Deyou ”Społeczna wartość konfucjanizmu w XXI  wieku”(W)”Chiny w globalnym świecie „Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej i Fundacji Innowacja .Warszawa 2008 r. str.11-21.

10. Takie zadanie wynika choćby z wystąpienia Hu Jintao na XVIII  Kongresie KPCH. Por Wydawnictwo „Adam Marszalek „Toruń  2013 r.

11. „Perspektywy nowego ładu światowego” Praca zbiorowa pod reakcją naukową prof. dr. hab. Longina Pastusiaka. Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna ”Adam” Warszawa   2013 r.

12. Prof. dr. hab. Bogdan Góralczyk „Czy Chiny zdominują świat?” Tamże  str.185-225.

13. Prof. .dr  hab.  Jerzy Kler  „Dokąd zmierza świat?” tamże str. 63.

14. Prof. dr. hab. Longin Pastusiak „Świat post amerykański? tamże str.133-155.

15. Na portalu internetowym Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego opublikowałem na ten temat szkic „Dokąd ewoluuje współczesny, globalny człowiek?”, www.pte.pl/pliki/2/12/Artykul-ewolucja.pdf

16. Własną wizje dalszego rozwoju świata przedstawiłem  w książce „Rok 2050”opublikowanej przez „Fundacje Innowacja„ w 2013r.) Publikacja ta jest jedynie dostępna w księgarni imienia Bolesława Prusa w Warszawie (Krakowskie Przedmieście 11) oraz jako dodatek do czasopisma internetowego „Przegląd Socjalistyczny”.

 

REFERENCES:

  1. Chołaj, Henryk (2011), Powrót olbrzyma w zglobalizowanym świecie. Oficyna Wydawnicza Szkoły Główne Handlowej,  Warszawa, p. 406.
  2. Pomykalo, Wojciech (1996), Encyklopedia Biznesu. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej i Fundacji Innowacja, Warszawa. 
  3.  Lew-Starowicz, Zbigniewa; Pomykalo, Wojciech (2011), Encyklopedie chińskiej wiedzy o seksie i seksuologii. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej i Fundacji Innowacja, Warszawa.
  4. Szymański, Władysław (2009), Kryzys globalny. Pierwsze przybliżenie. Delfin-Warszawa.
  5. Chołaj, Henryk (2011), Powrót olbrzyma w zglobalizowanym świecie. Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej Handlowej, Warszawa.
  6. Wang, Deyou (2008), Chiny w globalnym świecie. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Społeczno-Ekonomicznej i Fundacji Innowacja, Warszawa, pp. 11-21.
  7. Hu, Jintao (2013). XVIII  Kongres KPCH. Wydawnictwo „Adam Marszalek”, Toruń.
  8. Pastusiak, Longin (2013), Świat post amerykański? Perspektywy nowego ładu światowego. Praca zbiorowa. Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna ”Adam”, Warszawa, pp. 133-155.
  9.  Góralczyk, Bogdan (2013), Czy Chiny zdominują świat? Perspektywy nowego ładu światowego. Praca zbiorowa. Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna ”Adam”, Warszawa, pp. 185-225.
  10. 10.  Kler, Jerzy (2013),  Dokąd zmierza świat? Perspektywy nowego ładu światowego. Praca zbiorowa. Oficyna Wydawniczo-Poligraficzna ”Adam”, Warszawa, p. 63.
  11. 11.  Dokąd ewoluuje współczesny, globalny człowiek? Available at:  www.pte.pl/pliki/2/12/Artykul-ewolucja.pdf
  12. 12.  Pomykalo, Wojciech (2013), Rok 2050. Fundacje Innowacja, Warszawa.
  13. 13. Sedov V.V. Proishozhdenie i rannjaja istorija slavjan, available at: http://www.razlib.ru/istorija/proishozhdenie_i_rannjaja_istorija_slavjan/index.php
  14. 13. Sedov V.V. Proishozhdenie i rannjaja istorija slavjan, available at: http://www.razlib.ru/istorija/proishozhdenie_i_rannjaja_istorija_slavjan/index.php

 


 



Создан 28 мар 2015